Inleiding

Mensen praten niet graag over het moment dat ze er niet meer zullen zijn, en al zeker niet wat ze willen doen met de goederen die ze eventueel achterlaten, want meenemen lukt helaas – tot nader order – nog niet… Als er kinderen zijn, willen de meesten onder ons dat het naar hen gaat, en dan nog, aan elk kind voor een gelijk deel. Maar soms wil men dat niet, en dan valt af en toe het woord “onterven”.

1. Wat is onterven eigenlijk?

Belgisch erfrecht – reserve – hervorming Erfwet per 1 september 2018 – rekenboedel – inkorting in waarde – uitzonderingen (3)

Toekomst van de reserve

Controversieel onderwerp maar hoeft niet altijd zo te zijn.

Afbakening van het onderwerp

Bespreking doorheen een aantal rechtshandelingen

2. Mensen schenken vaak al tijdens hun leven – kan men hierdoor kinderen onterven?

Warme hand boven koude hand

Rekenboedel – aanrekening van schenkingen – waardering – modaliteiten van een schenking

kan een invloed hebben op de reserve – vaak denkt men hier niet aan

Tijdstip van de schenking – meerwaarde in principe voor de begiftigde

Voorwerp schenking

3. Kan ik aan mijn kind dingen “geven” zonder dat dit in die rekenboedel moet worden opgenomen?

Verschil “juridische schenkingen” vs dienstengiften

4. Wat met zorgovereenkomsten? Wat is dit en kan dit “helpen” om mijn ene kind meer te geven dan het andere?

Definitie – risico van herkwalificatie – aandachtspunten

5. En wat als niet alle schenkingen meer kunnen bewezen worden?

Onderscheid tussen situatie waar schenker nog leeft en de situatie waarin hij overleden is

Na overlijden: probleem van de (reservataire) erfgenaam om de schenkingen te bewijzen –

boedelbeschrijving wellicht meest efficiënte middel

Voor overlijden: eventueel vaststellingsovereenkomst – opsomming in testament

6. Andere overeenkomsten die (al dan niet impliciet) een onterving kunnen teweegbrengen

Gesplitste aankoop

Levenslange huur

7. Sinds 1 september 2018 zijn er ook wel aanzienlijke wijzigingen gekomen in het erfrecht – kan dit een invloed hebben op testamenten die mensen hebben opgesteld?

Formulering testament: algemeen legaat vs legaat grootste beschikbaar deel – check oudere

testamenten (reserve was vroeger soms ander breukdeel)

Twee voorbeelden

8. Ik wil vermijden dat mijn vermogen erdoor gejaagd wordt als ik zou overlijden op een ogenblik dat mijn kinderen nog (te) jong zijn

Last van meerderjarigenbewind – arrest Antwerpen – private stichting als alternatief

9. En wat als ik niet meer in België woon op moment van mijn overlijden?

Erfrechtverordening – erflaters met andere nationaliteit

10. Wat is de taak van de notaris in dit alles?

Deontologie – verregaand

Akte van erfopvolging

11. En wat als jij nu de onterfde bent? Wat kan je doen? Welke juridische mogelijkheden zijn er?

Eerst en vooral huiswerk maken – verzegeling – boedelbeschrijving – bewarend beslag –

vordering tot inkorting

12. Toemaatje: enkele procedurele aandachtspunten

BIO

Nathalie Labeeuw is één van de grote Belgische specialisten successieplanning en familiaal vermogensrecht. Ze adviseert bij vermogensplanningen van soms erg complexe gezinssituaties. Nathalie Labeeuw is gespecialiseerd in successieplanning, familiaal vermogensrecht en internationaal privaatrecht. Vanuit deze kennis en ervaring leidt zij de civiele procedureafdeling binnen Cazimir. Nathalie begeleidt procedures vereffening-verdeling na echtscheiding of na overlijden, waarbij onder meer en vaak randproblemen zich stellen (o.a. betwisting over de geldigheid van een testament of een schenking, verzegelingen, aanstelling sekwester, bewindvoering,…).

Erkenning: 1 p. OVB